ABD’de Federal Temyiz Mahkemesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın uyguladığı geniş kapsamlı tarifeleri yasadışı buldu. Mahkeme, 7’ye karşı 4 oyla aldığı kararda Trump’ın ‘karşılıklılık’ esasına dayanan ve Çin, Kanada, Meksika başta olmak üzere birçok ülkeye uyguladığı tarifelerin yasa dışı olduğuna hükmetti.
Trump, söz konusu tarifeleri Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında meşrulaştırmaya çalışmış, ticaret dengesizliğini ulusal güvenliğe tehdit olarak tanımlamıştı. Ancak mahkeme, IEEPA’nın başkana tarifeler koyma yetkisi vermediğini belirterek, bu yetkinin yalnızca Kongre’ye ait olduğunu vurguladı. Kararda, “IEEPA tarifelerden bahsetmez ve başkana sınırsız yetki tanımaz” ifadeleri yer aldı.
Mahkeme ayrıca Trump’ın ‘acil durum’ gerekçesinin yetersiz olduğuna dikkat çekti. Daha önce New York’taki Uluslararası Ticaret Mahkemesi de tarifeleri iptal etmiş, ancak karar temyize taşınmıştı. Yeni karar, 14 Ekim’e kadar askıya alındı; bu süre içinde yönetim, Yüksek Mahkeme’ye başvurabilecek.
‘Gümrük vergileri kaldırılırsa ülke felakete sürüklenir’
Trump, kararın ardından Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada mahkemeyi “partizan” olmakla suçladı:
Eğer bu karar geçerli olursa Amerika’yı yok eder. Tarifeler kaldırılırsa ülke felakete sürüklenir, ekonomik olarak zayıf düşeriz.
Karar yalnızca Trump’ın Çin, Kanada, Meksika ve onlarca ülkeye getirdiği ek tarifeleri kapsıyor. Çelik ve alüminyum tarifeleri gibi başka yasal dayanaklarla getirilen önlemler ise geçerli kalmaya devam edecek.
Kararın Yüksek Mahkeme’ye taşınması bekleniyor
Uzmanlar, dosyanın Yüksek Mahkeme’ye taşınmasının neredeyse kesin olduğunu belirtiyor. ABD Yüksek Mahkemesi, son yıllarda başkanların Kongre onayı olmadan geniş yetkiler kullanmasına mesafeli yaklaşmıştı. Mahkeme’nin, Trump’ın tarifelerinin de başkanlık yetkisini aşan bir adım olup olmadığını değerlendirmesi bekleniyor.
Beyaz Saray avukatları, tarifelerin iptali halinde “1929 Büyük Buhranı benzeri bir ekonomik çöküş” yaşanabileceği uyarısında bulundu.